Un fiyatları uçtu, fırınlar bir bir kapanıyor

un fırıncılar
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Diyarbakır’da un fiyatlarındaki fahiş zam sürerken, girdi maliyetlerine yenik düşen fırıncılar bir bir kapanıyor. Diyarbakır Fırıncılar Esnaf Odası Başkanı Mehmet Emin Güngör, her semtte fırınların kapandığını ve son süreçte kapanan fırın sayısının 15 civarında olduğunu söyledi.

Ali Abbas Yılmaz / Özel

‘Diyarbakır’da 15 fırın kapandı’

Diyarbakır Fırıncılar Esnaf Odası Başkanı Mehmet Emin Güngör, “Diyarbakır’daki ilin idarecilerinde hakikaten vicdan olsa esnafı bu duruma sürüklemezlerdi. Diyarbakır’da fırıncılar şuan patır patır dökülüyor. Kentin her semtinde kapanan fırınlar var. Uncudan un alamayan, maliyetin altından kalkamayan fırıncılar pırıl pırıl gencecik insanlar işyerlerini kapatıyor. Bu işe vicdan lazım. Böyle bir süreçte bir esnaf üretim yapamıyorsa, ekmek fırınını kapatmak zorunda kalıyorsa bu çok düşündürücü bir olaydır. Diyarbakır’da son süreçte 15 kadar fırın kapandı. Bağcılar’da, Kayapınar’da, Yenişehir’de kapanan fırınlar oldu. Netice itibariyle mevcut durum iç açıcı değil, sürdürülemiyor.

Diyarbakır Fırıncılar
Diyarbakır fırıncılar

‘Uncular 321,25 TL’den fırıncıya un satıyor’

Diyarbakır’daki uncuların TMO’dan aldığı tahsisli buğdayı fırıncılara ucuz un olarak yansıtmadığına dikkati çeken Güngör şöyle konuştu: “Devlet uncuya TMO üzerinden 2 bin 600 TL’ye Eylül ayında tahsisli buğday veriyor. Yine Ekim ayında da TMO’nun 2 bin 650 TL’den tahsisli buğday satışı var. Eylül ayında 6 bin ton Ekim ayında 4 ton tahsisli buğday olmak üzere 10 bin ton tahsisli buğday alan Diyarbakır’daki uncular bunun ne kadarını fırıncıya yansıttı? Devletten aldığı tahsisli buğdaydan uncuların fırıncılara torbası 185 TL’den un vermesi gerekiyordu. Uncular şimdi fırıncıya torbası 321,25 TL’den un satıyor. Ticaret İl Müdürlüğü’nün mali şubenin sahada bunu denetlemesi lazım.”

‘Hangi fırıncıya 185 TL’den ne kadar un vermişlerse çıkıp açıklasınlar’

Un sorununun Türkiye genelinde yaşandığına işaret eden Güngör, sözlerini şöyle sürdürdü: “ Bu sorun İstanbul’da da var Edirne’de de var, Hakkari’de de var. Türkiye’nin bütün bölgelerinde TMO’nun yurtdışından 4 bin 900 TL’ye ithal ettiği en kaliteli Rus buğdayını devlet uncuya 2 bin 650 TL’den veriyor. Bunlar resmi belgelerle satışı yapılan bir üründür. Kimlere ne kadar buğday verildiği TMO’nun kayıtlarında var. Bunun listesi bizde de var. Madem ki, Diyarbakır’daki uncular devletten aldıkları tahsisli buğdaydan elde ettikleri unu 185 TL’den fırıncıya vermiyorlar o zaman devletten ucuza aldıkları buğdayın parasını geri iade etsinler. Çünkü devlet piyasayı sübvanse etti ve bunu zararına yaptı. Hangi fırıncıya 185 TL’den ne kadar un vermişlerse çıkıp açıklasınlar. Fırıncılara 300 TL’den un satılmış ama fatura kesmiyorlar. Fırıncılar unculara borçlu olduğu için çekiniyorlar. Fırıncı uncudan fatura istediğinde gelip esnafa diyorlar ki, gel hesabını kapat, borcunu öde. Fırıncı uncunun borcunu ödeyecek durumda değil ki. Fırıncı gittikçe daha büyük batağa sürükleniyor.”

‘500 gram Ekmeğin fiyatı arttırılmalı’

Diyarbakır’da 600 gram ekmeğin fiyatının 5 TL olduğunu ifade eden Güngör, sözlerini şöyle sürdürdü: “ Şuan bir maliyet hesabı yaparsak ekmeğin gramajının 500 grama çekilmesi ve fiyatının da 7 TL’ye çıkması lazım. Şuan fırıncıya satılan bir torba unun fiyatı (321 TL) üzerinden hesaplarsak bir kilogram ekmek 14 TL’ye denk geliyor. Elimizdeki hesaba göre durum budur. 500 gram ekmek 7 TL olmalı. Un fiyatlarına gelen zam ortada. Doğalgaz yüzde 48 zamlandı. İşçi maliyetleri var. Hele hele yılbaşı ile birlikte işçi maliyetleri daha da artacak. Haklı olarak işçilerin de beklentileri var.  İşçiye 200 TL yevmiye verdiğimizde bir torba un 165 TL idi. Şimdi aynı un 321 TL oldu. İşçi bir günlük yevmiyesi ile bir torba un alıyordu ve 35 TL parası kalıyordu. Şimdi un 321 TL. Bu durumda işçiye günlük ne kadar yevmiye verebilirim? İşçi geçinebilmek için haklı olarak fırıncıdan yevmiyesinin arttırılmasını istiyor çünkü her şey 2 kat zamlandı. Diyarbakır’da amele pazarlarına gidin bakın bir günlük yevmiye en az 200 TL’dir.  Fırın ateşinin karşısında çalışan kalifiye bir işçiye verebileceğiniz zam miktarını bir hesap edin. Bu kadar maliyetin altında fırıncı nasıl kalksın? Tüm bu sıkıntılara rağmen fırıncıları sükûnete davet ediyorum. Fırıncılarla sürekli toplantı halindeyim. Şuan acil bir şekilde ve makul ölçüde 500 gram ekmeğin fiyatı arttırılmalı.”

2 bin 65 TL’den alınan tahsisli buğdaydan elde edilen un fırıncıya 185 TL’ye verilecek

TMO Diyarbakır Şube Müdürü Abdurrahman Güneş, eylül ve ekim aylarında unculara toplamda 10 bin ton tahsisli buğday verdiklerini belirterek şöyle konuştu: “Tahsisler bir defada verilmemiş. Eylül ayında (6 bin ton) ayrı ekim ayında (4 bin ton) ayrı şekilde verilmiş ve Kasım ayında da henüz verilmedi. Kasım ayı için ise henüz talep topluyoruz. Bize taahhüt verirlerse tahsisli buğdayı vereceğiz. Taahhüdümüz olan rakamdan un satabileceklerini söylerlerse veririz. Eylül ayında buğdayı 2 bin 600’den verdiğimizde piyasa fiyatı 3 bin TL ve taahhüdü de 185 TL idi. Ekim ayında da 2 bin 650 TL’den verdik ve yine taahhüdümüz 185 TL idi. Piyasa fiyatı ise 3 bin 800 TL civarındaydı. Bu koşullarda zaten piyasada uçuk fiyatlar yoktu. Uncu da fırıncı da herkes karlıydı. Valilikten ekmek zammı bile istemiyorlardı. Şimdi ise Kasım ayında yine bir taahhüt sürecine girdik ve 185 TL’yi şart koştuk. Unun torbasını 185 TL’den satarsanız aynı fiyata (2 bin 650 TL) buğday veririz dedik. Bu arada verdiğimiz buğdayın hepsi un olmuyor, bunun yüzde 40’ı fire oluyor. Yani 10 bin ton buğdaydan 6 bin ton un çıkıyor.”

Uncular tahsisli buğday almaktan neden vazgeçtiler?

Valilik organizasyonu ile Ticaret İl Müdürlüğü, Tarım İl Müdürlüğü, TMO İl Müdürlüğü, KOM’un toplandığını belirten Güneş, kasım ayı için uncuların tahsisli buğday istemediğini belirterek, şöyle konuştu: “Uncular verdiğiniz fiyat bize uygun gelmiyor, sizinle protokol imzalamıyoruz diyorlar.  Niye taahhütlerinden vazgeçtiler, çünkü biz bu ay bütün ununuza 185 TL’lik fiyatı yansıtacaksınız dedik. Bundan önceki aylarda verdiğimiz buğday kadar değil sattığınız tüm unlarda bu fiyatı (185) uygulayacaksınız dediğimiz için vazgeçtiler.”

Un fiyatları uçtu, fırınlar bir bir kapanıyor

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.